گويا در آسمان نماز خوانده است و در روز قيامت خانه كعبه با تمام حاجيانش به سوى بيت المقدس آيد و به آن خوشامد گويد . نخستين جايى كه بعد از طوفان نوح پيدا شد ، صخرهء بيت المقدس بود و در روز قيامت در آنجا در بوق دميده مىشود و خداوند بزرگ بندگانش را در آنجا گرد مىآورد . « 1 » در نيمهء اول قرن چهارم هجرى ، اصطخرى در وصف بيت المقدس مىنويسد : شهرى است در جايگاهى بلند و آنجا مسجدى است كه در همهء مسلمانى مسجدى از آن بزرگتر نيست و ارتفاع جايگاه صخره‌اى كه مسجد بر آن است از زمين تا سينهء يك مرد باشد و درازا و پهناى آن صخره يكسان است و حدود ده ، دوازده گز است و بايد با نردبان به درون آن رفت . در بيت المقدس آب روان نيست ، مگر چشمه‌هايى كه به مصرف كشت و زرع مىرسد . در همهء ولايت فلسطين ، بيت المقدس پرنعمت‌تر است و محراب داود ( ع ) آنجاست و آن ، بنايى است كه ارتفاعش نزديك به پنجاه گز است و از سنگ ساخته شده است . « 2 » به نوشتهء صاحب حدود العالم : « بيت المقدس ، شهرى است بر بر كوه و اندر وى هيچ آب روان نيست و اندر وى مزگتى است كى مسلمانان از هر جايى آنجا شوند به زيارت » . « 3 » در نيمهء دوم قرن چهارم هجرى مقدسى در وصف بيت المقدس و مسجد اقصى مىنويسد : در مجلسى نشسته بودم ؛ يكى از من هواى بيت المقدس را پرسيد ؛ به او گفتم : « سج سج » نه گرم و نه سرد است . او گفت : اين وصف بهشت است . سپس گفتم : ساختمانهاى آن از سنگ است كه از آن بهتر و استوارتر نباشد ؛ بىآلايشتر از مردمش نيست ؛ پاكيزه‌تر از بازارش ، بازارى نيست ؛ بزرگتر از مسجدش نديده‌ام ؛ زيارتگاههايش بيش از همه‌جاست ؛ انگورش عالى است ؛ گلابى آن بىمانند است ؛ هرگونه پزشك حاذق در آن يافت شود و هميشه مسافر در آن فراوان است . « 4 » مقدسى اضافه مىكند : روزى در مجلسى در بصره نشسته بودم ؛ سخن از شهرها به ميان آمد ؛ به اهل مجلس گفتم : بيت المقدس

--> ( 1 ) . مختصر كتاب البلدان ؛ ص 94 . ( 2 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 60 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 158 . ( 3 ) . حدود العالم ؛ ص 174 . ( 4 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 233 .